İş müsahibəsi zamanı namizədlərin qarşılaşdığı ən vacib suallardan biri də “Niyə sizi seçməliyik?” sualıdır. Bu, sadəcə formal bir sual deyil – işəgötürən üçün namizədin özünü təqdim etmə bacarığını, dəyərlərini və şirkətə qatacağı faydanı öyrənməyin ən effektiv yoludur.

Qərb HR ədəbiyyatında bu suala cavab verərkən “Value Proposition” (dəyər təklifi) ön plana çəkilir. Yəni namizədin öz bacarıq və təcrübəsini konkret şəkildə şirkətə necə fayda gətirəcəyini göstərməsi. Harvard Business Review (2019)-da vurğulandığı kimi, işəgötürənlər yalnız texniki bacarıqları deyil, həm də “adaptasiya qabiliyyəti” və “öyrənmə sürəti”ni ön planda görürlər. Çünki sürətlə dəyişən iş mühitində ən çox fərq yaradan məhz bu bacarıqlardır. Bu səbəbdən cavabınızda “mən tez öyrənirəm, dəyişikliklərə uyğunlaşıram və yeni mühitdə sürətlə nəticə yaradıram” kimi fikirlər çox dəyərli ola bilər.

James Reed (2016) öz kitabında qeyd edir ki, bu suala cavab verərkən üç əsas prinsip yadınızda qalmalıdır:

1. Mən bu işi bacarıram (skills).
2. Mən bu işdə uğurlu olmaq istəyirəm (motivation).
3. Mən sizinlə işləməyə uyğunam. (fit).

Yəni təkcə bilikləriniz yox, həm də niyyətiniz və uyğunluğunuz cavabda əks olunmalıdır.

Richard N. Bolles (2021) isə namizədin cavabında özünü “unikal brend” kimi təqdim etməsini vacib hesab edir. O yazır ki, hər bir namizəd öz güclü tərəflərini və fərqləndirici xüsusiyyətlərini bir “dəyər paketi” kimi göstərməlidir: məsələn, “mən yalnız layihələri idarə etmirəm, həm də komandaları motivasiya edərək nəticələri davamlı edirəm.”

Azərbaycan əmək bazarında aparılan araşdırmalar göstərir ki, namizədlərin çoxu hələ də “çalışqanam, məsuliyyətliyəm” kimi ümumi cavablarla kifayətlənirlər. Amma bu yanaşma işəgötürənə konkret dəyər göstərmir.

AMEA İqtisadiyyat İnstitutu (2020) gənclərin məşğulluğu ilə bağlı hesabatında qeyd edir ki, işəgötürənlər ən çox praktik bacarıqları və əmək intizamını qiymətləndirirlər. Bu isə o deməkdir ki, cavabınızda real iş təcrübənizi və məsuliyyətinizi konkret faktlarla göstərməlisiniz.

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi (2021) öz hesabatında vurğulayır ki, Azərbaycanda gənclərin əmək bazarına çıxışında əsas çətinlik – gözləntilərlə reallıq arasındakı uyğunsuzluqdur. Ona görə də müsahibədə maaş, vəzifə və imkanlar barədə realist danışmaq işəgötürən üçün müsbət siqnaldır.

Ş. Əliyev (2022) isə qeyd edir ki, əmək bazarında insan kapitalının inkişafı yalnız texniki biliklərlə deyil, həm də yumşaq bacarıqlarla (soft skills) mümkündür. Deməli, “komanda işi”, “emosional zəka”, “müştəri ilə düzgün ünsiyyət” kimi bacarıqlarınızı cavabınızda vurğulamaq sizi digərlərindən fərqləndirə bilər.

Nümunə cavablar:

Bacarıq yönümlü cavab (HBR + AMEA əsasında):
"Mən layihə idarəçiliyi üzrə təcrübəyə malikəm və əvvəlki komandamda 20% daha yüksək nəticə əldə olunmasına dəstək olmuşam. Eyni yanaşmanı sizin şirkətinizdə də tətbiq edə bilərəm."

Motivasiya əsaslı cavab (Reed + ƏƏSMN əsasında):
"Mənim üçün bu iş sadəcə maaş deyil, həm də öyrənmək və inkişaf etmək fürsətidir. Real gözləntilərlə uzunmüddətli əməkdaşlıq qurmaq istəyirəm."

Uyğunluq yönümlü cavab (Bolles + Ş. Əliyev əsasında):
"Sizin innovativ yanaşmanız məni çox cəlb edir. Mən də dəyişikliklərə tez uyğunlaşan, komanda işi və ünsiyyət bacarıqları güclü olan biriyəm. Bu yanaşmam şirkət mədəniyyətinizlə üst-üstə düşür."

Yekun məsləhətlər:

• Konkret olun: ümumi sözlər yox, real fakt və misallardan istifadə edin.
• Şirkətə uyğunlaşdırın: eyni cavabı hər yerdə istifadə etməyin, hər şirkət üçün fərqli qurun.
• Özünüzü satmağı bacarın: amma həddindən artıq deyil, sadəcə güclü tərəflərinizi işin tələbi ilə uyğunlaşdırın

Ədəbiyyat siyahısı:

1. Harvard Business Review – “What Makes a Great Job Candidate”, 2019.
2. Reed, J. Why You? 101 Interview Questions You’ll Never Fear Again, Penguin Books, 2016.
3. Bolles, R. N. What Color Is Your Parachute?, Ten Speed Press, 2021.
4. AMEA İqtisadiyyat İnstitutu – Gənclərin məşğulluq problemləri və əmək bazarında inteqrasiya, Bakı, 2020.
5. Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi – Azərbaycan Respublikasında gənclərin məşğulluq siyasəti üzrə hesabat, Bakı, 2021.
6. Əliyev, Ş. – Azərbaycan əmək bazarında insan kapitalının inkişaf meyilləri, BDU Elmi əsərlər, 2022.

• Bizi izləyin:
   
• 
   
• 
   
• 
   
• 
   
•